3 nhóm nguy cơ cao cần tầm soát ung thư tụy

Ung thư nguy hiểm có thể được phát hiện sớm

“Siêu âm nội soi (EUS) là kỹ thuật đưa đầu dò siêu âm vào trong cơ thể qua ống nội soi, cho hình ảnh chi tiết vượt trội. EUS giúp xác định chính xác độ sâu xâm lấn của khối u đường tiêu hóa như dạ dày, đại tràng, từ đó quyết định điều trị bằng cắt tách dưới niêm mạc (ESD) hay bệnh nhân cần phẫu thuật.

Không chỉ chẩn đoán, EUS còn hỗ trợ can thiệp điều trị: sinh thiết các khối u tụy ở vị trí khó; đốt u bằng sóng cao tần; thực hiện các kỹ thuật phức tạp như nối mật – ruột qua nội soi, giúp bệnh nhân tránh được đại phẫu”, PGS-TS Nguyễn Công Long, Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa – gan mật, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết bên lề hội thảo khoa học Tiêu hóa tổ chức ngày 15.11, nhân 10 năm hợp tác Bệnh viện Bạch Mai và Hiệp hội Phát triển y học tiêu hóa Nagoya (Nhật Bản).

Theo TS Long, những tiến bộ trong chẩn đoán đem lại lợi ích lớn nhất cho người bệnh. Trước tiên là tăng cơ hội chữa khỏi hoàn toàn và giúp người bệnh sống khỏe mạnh. Tuy nhiên, đừng chờ đợi triệu chứng bệnh. Khi ung thư gây ra đau bụng, sụt cân, đi ngoài ra máu… là khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.

TS Long khuyến cáo về các thời điểm nên sàng lọc ung thư tiêu hóa. Trong đó, với ung thư tụy, loại ung thư rất nguy hiểm và khó phát hiện sớm, các nhóm nguy cơ cao cần tầm soát định kỳ, bao gồm: người mới được chẩn đoán đái tháo đường; người bị viêm tụy mạn; người có nang tụy (đặc biệt dạng nang nhầy nhú). Chẩn đoán ung thư tụy thường được kết hợp hình ảnh như siêu âm nội soi, chụp cắt lớp vi tính và một số xét nghiệm chuyên sâu.

Với ung thư đại trực tràng, để phát hiện sớm, mọi người, kể cả khỏe mạnh, nên nội soi đại tràng lần đầu ở tuổi 40. Đây là cách hiệu quả nhất để phát hiện sớm ung thư hoặc polyp tiền ung thư, và loại bỏ chúng trước khi hóa ác tính.

10 – 15% các ca nội soi được phát hiện sớm ung thư  

Thực tế ứng dụng các kỹ thuật giúp phát hiện rất sớm, điều trị rất sớm ung thư đường tiêu hóa, TS Long chia sẻ, trước kia, phát hiện khối u dù nhỏ, bệnh nhân vẫn cần phẫu thuật lớn. Nay, với cắt tách dưới niêm mạc (ESD), có thể loại bỏ hoàn toàn ung thư giai đoạn rất sớm chỉ bằng nội soi, không cần mổ mở. 

Bệnh nhân được điều trị bằng phương pháp này có thể coi là khỏi bệnh hoàn toàn. Kỹ thuật này đã được triển khai thường quy hơn 10 năm tại Bệnh viện Bạch Mai. Có các ca bệnh ung thư dạ dày phát hiện từ 10 năm trước hiện vẫn có sức khỏe ổn định, không có ung thư tái phát. 

ESD là thành tựu nổi bật của Nhật Bản cho phép điều trị triệt căn ung thư sớm thực quản, dạ dày, đại tràng mà không cần phẫu thuật mở. EDS sử dụng nội soi để cắt bỏ toàn bộ khối u kèm lớp niêm mạc và dưới niêm mạc bị tổn thương, đảm bảo lấy trọn khối u, trong khi vẫn bảo tồn cấu trúc ống tiêu hóa.

Tại Trung tâm Tiêu hóa – gan mật, tỷ lệ phát hiện ung thư sớm 10 – 15% trong tổng số bệnh nhân nội soi (800 – 1.000 ca nội soi/ngày). Với ung thư sớm giới hạn ở lớp niêm mạc, ESD được coi là phương pháp điều trị mang lại cơ hội khỏi hoàn toàn.