Alo bác sĩ nghe: Không thay bàn chải đánh răng thường xuyên hại sức khỏe thế nào?

‘Thưa bác sĩ, cho em hỏi bao lâu nên thay bàn chải đánh răng một lần? Nếu để lâu ngày quên không thay thì có gây hại gì không?’. (Trường Thắng, 25 tuổi, ở TP.HCM).

Bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Võ Minh Trí, Khoa Răng Hàm Mặt, Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn giải đáp, mỗi lần đánh răng, bàn chải tiếp xúc trực tiếp với vi khuẩn trong khoang miệng, thức ăn thừa và cả máu (nếu bạn có tình trạng viêm nướu). Vì vậy, đầu bàn chải đánh răng đã qua sử dụng có thể chứa hàng triệu vi khuẩn, trong đó có nhiều loại gây bệnh răng miệng như Streptococcus mutans, Lactobacillus – thủ phạm gây ra sâu răng, viêm lợi, hôi miệng.

Bàn chải đánh răng nên được thay mới khoảng 2-3 tháng/lần, hoặc sớm hơn nếu lông bàn chải đã tòe, cong, xơ cứng. Khi đó, hiệu quả làm sạch mảng bám và thức ăn thừa trên răng giảm đáng kể; đồng thời, tạo điều kiện để vi khuẩn tích tụ và phát triển âm thầm.

Nếu tiếp tục dùng bàn chải cũ, lượng vi khuẩn sẽ quay ngược trở lại khoang miệng, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm. Đặc biệt, ở những người có hệ miễn dịch yếu (người cao tuổi, người bệnh mạn tính, người sau phẫu thuật hoặc trẻ nhỏ), nguy cơ biến chứng càng cao, có thể dẫn đến nhiễm trùng nướu, áp xe răng, viêm quanh răng, thậm chí lan rộng thành viêm họng hoặc viêm đường hô hấp trên, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng sống.

Bàn chải đánh răng nên được thay 2- 3 tháng mỗi lần, nhất là khi tình trạng lông bàn chải bị mòn, xơ cứng hoặc cong vẹo

Người dùng cần lưu ý gì trong việc bảo quản bàn chải hằng ngày?

Ngoài việc thay định kỳ, bác sĩ Trí cũng khuyến cáo người dùng cần lưu ý cách bảo quản bàn chải để hạn chế tối đa sự phát triển của vi khuẩn:

• Rửa kỹ bàn chải sau mỗi lần sử dụng dưới vòi nước chảy để loại bỏ kem đánh răng và mảng bám.
• Vẩy ráo nước và dựng đứng bàn chải, để nơi thoáng khí, tránh môi trường ẩm ướt.
• Không đậy nắp kín khi bàn chải còn ướt, vì độ ẩm sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc sinh sôi.
• Tránh đặt bàn chải gần bồn cầu, vì vi khuẩn từ nước bắn có thể bám vào lông chải. Tốt nhất nên để trong tủ riêng có lỗ thoáng khí.
• Không dùng chung bàn chải, không để các đầu bàn chải chạm vào nhau.
• Sau khi khỏi bệnh (cúm, viêm họng, lở miệng…), nên thay bàn chải mới ngay lập tức để tránh tái nhiễm.
• Nếu thường xuyên đi công tác, nên dùng hộp đựng bàn chải chuyên dụng có lỗ thoát khí.

Trẻ có dấu hiệu nhiễm trùng nướu, áp xe răng, viêm quanh răng cần sớm thăm khám chuyên khoa

Cách lựa chọn bàn chải đánh răng phù hợp

Đối với người lớn nên chọn bàn chải có đầu nhỏ vừa với khoang miệng, lông mềm – hoặc độ cứng trung bình để làm sạch mảng bám mà không gây tổn thương nướu. Đối với trẻ em, cần bàn chải đầu nhỏ, lông thật mềm, cán cầm vừa tay, dễ thao tác; với trẻ dưới 6 tuổi nên có người lớn hỗ trợ trong quá trình vệ sinh răng miệng.

Người chỉnh nha (niềng răng) nên dùng loại bàn chải chuyên dụng cho người đang niềng răng, kết hợp bàn chải kẽ hoặc máy tăm nước để làm sạch tối ưu khoang miệng. Người có bệnh lý nướu răng, tụt lợi nên dùng bàn chải lông siêu mềm, đầu chải tròn để tránh gây tổn thương thêm.

Bàn chải đánh răng chính là vật dụng tiếp xúc trực tiếp với khoang miệng hằng ngày. Vì vậy, việc thay mới định kỳ và bảo quản đúng cách có ý nghĩa quan trọng trong việc phòng ngừa viêm nhiễm. Không nên duy trì sử dụng bàn chải đã mòn hoặc hư hỏng, vì vi khuẩn có thể đã tích tụ rất nhiều từ trước đó. Lựa chọn bàn chải phù hợp, đánh răng ít nhất 2 lần/ngày, kết hợp chỉ nha khoa và khám răng định kỳ 6 tháng/lần sẽ giúp bảo vệ sức khỏe răng miệng tốt nhất.