Bác sĩ có được phép kê đơn mỹ phẩm, dược mỹ phẩm điều trị bệnh da liễu?

Mỹ phẩm, dược mỹ phẩm có thể dùng hỗ trợ điều trị bệnh lý da liễu nhưng chưa được phép kê đơn, bác sĩ cần tư vấn rõ, quyền dùng thuộc về bệnh nhân.

Tại hội nghị khoa học da liễu miền Nam năm 2025 diễn ra cuối tuần qua tại TP.HCM (ngày 28.9), bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Vũ Hoàng, Phó giám đốc Bệnh viện Da liễu TP.HCM đã chia sẻ về vai trò của mỹ phẩm trong chuyên ngành da liễu – cơ sở khoa học và ứng dụng. Trong đó, khái niệm dược mỹ phẩm được bác sĩ nêu ra, xem đây là sản phẩm trung gian giữa mỹ phẩm và thuốc, chứ không phải là mỹ phẩm đơn thuần.

Tuy nhiên, cho đến hiện nay trên thế giới chưa có một định nghĩa rõ ràng và thống nhất về dược mỹ phẩm.

Có định nghĩa cho rằng dược mỹ phẩm là các chế phẩm dùng ngoài da, hỗ trợ điều trị các bệnh lý về da trong giai đoạn bệnh tiến triển và khi bệnh thuyên giảm. Dược mỹ phẩm cũng được sử dụng để chăm sóc da khỏe mạnh nhằm mục đích dự phòng.

Định nghĩa khác lại cho rằng, dược mỹ phẩm là các sản phẩm chăm sóc da đã được thử nghiệm lâm sàng với các thành phần có hoạt tính và được chứng minh là có hiệu quả trong thực nghiệm hoặc trên cơ thể sống. Các sản phẩm này trực tiếp hỗ trợ hoặc điều trị các triệu chứng của nhiều bệnh lý da khác nhau theo cách mà các tá dược của chúng không thể thực hiện được.

Hoặc định nghĩa dược mỹ phẩm là một sản phẩm mỹ phẩm có thành phần hoạt chất với tác dụng có lợi cho làn da do tác dụng dược lý được tăng cường và do đó khác khi so sánh với mỹ phẩm trơ.

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Vũ Hoàng, Phó giám đốc Bệnh viện Da liễu TP.HCM đang thăm khám cho người bệnh

Trong chuyên ngành da liễu, theo bác sĩ Nguyễn Vũ Hoàng, dược mỹ phẩm có nhiều hoạt chất có hoạt tính điều trị, hỗ trợ điều trị giúp tăng cường hiệu quả, giảm tác dụng phụ, tăng độ dung nạp của thuốc và tăng tuân thủ điều trị của bệnh nhân.

Đặc biệt, dược mỹ phẩm ít gây tác dụng phụ hơn khi sử dụng lâu dài so với thuốc bôi điều trị. Ví dụ dược mỹ phẩm có vai trò quan trọng trong điều trị, hỗ trợ điều trị cho nhiều bệnh lý về da khác nhau như: viêm da cơ địa, mụn trứng cá, lão hóa da… Và trong các bệnh lý này, dược mỹ phẩm là phương pháp đơn trị liệu trong trường hợp bệnh còn nhẹ hoặc trong giai đoạn điều trị duy trì.

Với những trường hợp bệnh nặng hơn, dược mỹ phẩm thường được dùng để hỗ trợ thêm cho các phương pháp điều trị truyền thống. Tuy nhiên, nhược điểm của dược mỹ phẩm là có chứng cứ khoa học chưa cao.

Mặc dù dược mỹ phẩm được tất cả các bác sĩ da liễu trên toàn thế giới công nhận là một thuật ngữ riêng, khác so với thuốc và mỹ phẩm. Nhưng cho đến hiện nay về mặt pháp lý tại hầu hết các quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam đều chưa công nhận thuật ngữ dược mỹ phẩm và chỉ có 2 thuật ngữ được phép sử dụng là thuốc và mỹ phẩm.

Bên cạnh đó, trong các quy định khám chữa bệnh hiện hành tại nước ta, mỹ phẩm không được phép kê vào đơn thuốc. Do đó, khi bác sĩ kê mỹ phẩm cho bệnh nhân phải kê vào một tờ giấy riêng (ví dụ như: phiếu thông tin sản phẩm, mỹ phẩm hỗ trợ điều trị).

Đồng thời bác sĩ phải hướng dẫn, tư vấn rõ ràng về tác dụng, hiệu quả của mỹ phẩm và thông báo cho bệnh nhân hay thân nhân bệnh nhân biết đây là sản phẩm hỗ trợ và họ có quyền mua hay không mua.