Loại lá mọc dại khắp nơi, được xem là ‘bảo bối’ cho hệ tiêu hóa

Mọc dại ở nhiều vùng trên cả nước, lá mơ từ lâu đã quen thuộc trong bữa ăn của người Việt như một loại rau thơm ăn kèm. Ít ai biết rằng, đằng sau mùi vị đặc trưng, loại lá này còn được xem như “bảo bối” của hệ tiêu hóa trong cả dân gian lẫn y học cổ truyền.

Tại nhiều nước châu Á, đặc biệt là khu vực Nam Á, lá mơ được sử dụng như một vị thuốc tự nhiên giúp nhuận tràng, điều hòa chức năng ruột, hỗ trợ điều trị tiêu chảy, chướng bụng, đầy hơi và chán ăn.

Trong y học cổ truyền, lá mơ được xếp vào nhóm dược liệu có tác dụng điều trị viêm loét dạ dày, co thắt đường mật, giảm đau sau phẫu thuật và hỗ trợ các phản ứng dị ứng như mề đay.

Các nghiên cứu hiện đại cũng ghi nhận trong lá mơ có chứa flavonoid và polyphenol, những hoạt chất có khả năng chống viêm. Nhờ đó, loại lá này không chỉ hỗ trợ đường tiêu hóa mà còn góp phần giảm viêm khớp, giảm sưng và đau nhức.

Theo lương y Bùi Đắc Sáng, Hội Đông y Hà Nội, lá mơ vị chua, tính bình, tác dụng giải độc, tiêu thực, trừ thấp và giảm phù. Dược liệu này thường được sử dụng trong các trường hợp đau bụng, kiết lỵ, chậm tiêu, phù thũng hoặc đau nhức xương khớp . Trẻ nhỏ suy dinh dưỡng, gan lách to hoặc bị trúng độc nhẹ cũng có thể được khuyến nghị sử dụng dưới sự hướng dẫn của thầy thuốc.

Ngoài tác dụng với hệ tiêu hóa, lá mơ còn được dân gian dùng để hỗ trợ điều trị mụn nhọt, giun kim, giun đũa và rối loạn đại tiện. Cách dùng khá linh hoạt, có thể ăn sống, làm chả cùng trứng gà hoặc giã lấy nước uống tùy mục đích.

Một món ăn phổ biến là chả trứng lá mơ, vừa dễ ăn vừa có tác dụng hỗ trợ phục hồi chức năng tiêu hóa. Khi chế biến, có thể dùng lá chuối hoặc giấy bạc lót chảo thay vì chiên với nhiều dầu mỡ để giữ được tính thanh nhẹ của món ăn.

Bên cạnh đó, lá mơ còn được ứng dụng trong các bài thuốc hỗ trợ xương khớp. Người dân thường dùng 30-60 g lá hoặc cả thân, rễ sắc nước uống, kết hợp xoa bóp với rượu để giảm đau khi thời tiết thay đổi.

Dù có nhiều công dụng, các chuyên gia khuyến cáo lá mơ chỉ nên được sử dụng như biện pháp hỗ trợ. Khi có bệnh lý, người dân cần tham khảo ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị phù hợp, tránh lạm dụng dược liệu tự nhiên thay thế thuốc.