Phạt đến 20 triệu đồng nếu tự ý chấm dứt hợp đồng lao động người nhiễm HIV

Bảo vệ quyền được làm việc của người nhiễm HIV

Trong nỗ lực xóa bỏ rào cản và sự kỳ thị, khung pháp lý hiện hành đã xác định rõ việc bảo vệ việc làm cho người nhiễm HIV là ưu tiên hàng đầu. Theo quy định tại điều 22 Nghị định 90/2026, hành vi chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc gây khó khăn trong quá trình làm việc của người lao động chỉ vì lý do họ nhiễm HIV sẽ bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng. 

Bên cạnh đó, mức phạt này cũng áp dụng đối với các sai phạm khác tại nơi làm việc như:

• Ép buộc người lao động còn đủ sức khỏe phải chuyển công việc đang đảm nhiệm.
• Từ chối nâng lương, đề bạt hoặc xâm phạm các quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.
• Sử dụng hình ảnh, thông điệp truyền thông có tính chất kỳ thị, xúc phạm người nhiễm HIV và gia đình họ.

Nghị định sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15.5.

Chế tài nghiêm khắc đối với giáo dục và an sinh xã hội

Không chỉ trong lĩnh vực lao động, quy định pháp luật còn mở rộng phạm vi bảo vệ đến đối tượng học sinh, sinh viên và các đối tượng bảo trợ xã hội.

Mức phạt từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng: Áp dụng cho các hành vi từ chối tiếp nhận học sinh; tách biệt, hạn chế học sinh tham gia hoạt động chung; hoặc cha mẹ, người giám hộ bỏ rơi con em mình vì lý do nhiễm HIV.

Mức phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng: Áp dụng cho hành vi yêu cầu xét nghiệm hoặc xuất trình kết quả xét nghiệm HIV đối với người đến xin học; hoặc từ chối mai táng, hỏa táng người chết vì lý do liên quan đến HIV/AIDS.

Các biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc

Ngoài việc nộp phạt hành chính, tổ chức và cá nhân vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả để khôi phục quyền lợi cho người bị hại, bao gồm:

• Buộc tiếp nhận lại người lao động, học sinh bị từ chối hoặc đuổi học trái quy định.
• Buộc xin lỗi trực tiếp người bị phân biệt đối xử.
• Buộc hủy bỏ quyết định kỷ luật hoặc điều chuyển lại vị trí công tác cũ.
• Buộc tiêu hủy các sản phẩm truyền thông có nội dung kỳ thị nếu không thể loại bỏ yếu tố vi phạm.

Ngăn chặn hành vi đe dọa và trục lợi

Quy định cũng nêu rõ, hành vi đe dọa truyền HIV cho người khác hoặc lợi dụng các hoạt động phòng chống HIV/AIDS để trục lợi cá nhân sẽ bị xử phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng. Toàn bộ số tiền trục lợi bất hợp pháp sẽ bị buộc nộp lại vào ngân sách nhà nước.

Việc thực thi nghiêm các quy định này không chỉ là thước đo của sự công bằng pháp lý mà còn là bước tiến quan trọng để người nhiễm HIV tự tin hòa nhập cộng đồng, đóng góp sức lao động và ổn định cuộc sống.