Thực phẩm bốc mùi vào trường học: Ai chịu trách nhiệm?

Năm học mới diễn ra chỉ vài tháng nhưng liên tiếp đã có những vụ ngộ độc, thực phẩm bốc mùi, rau không rõ nguồn gốc tuồn vào trường học khiến phụ huynh lo lắng về chất lượng bữa ăn bán trú. Vấn đề đặt ra, ai là người chịu trách nhiệm về bữa ăn bán trú của học sinh trong nhà trường để khi mỗi sự việc xảy ra, không chỉ đổi đơn vị cung cấp thực phẩm là xong.

Thực phẩm bốc mùi, học sinh ngộ độc

Sáng sớm 15/10, phụ huynh Trường Tiểu học Cự Khê, xã Bình Minh, Hà Nội phối hợp tổ giám sát an toàn thực phẩm trường học phát hiện nhiều túi trứng cút đã được bóc vỏ và thịt bốc mùi nồng nặc. Qua mắt thường cũng có thể nhìn thấy, hàng nghìn quả trứng cút đã được bóc vỏ nhưng bỏ sơ sài trong túi ni lông cột túm. Tại buổi làm việc với nhà trường và phụ huynh học sinh sau đó, đại diện Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Nhật Anh thừa nhận, thực phẩm vận chuyển đến trường học một cách sơ sài, chưa đảm bảo các điều kiện theo quy định. Cụ thể, thực phẩm chưa được bỏ túi hút chân không, chưa có thùng bảo ôn để đảm bảo chất lượng thực phẩm.

Điều đáng nói, trong quá trình kiểm tra thực phẩm, phụ huynh còn phát hiện nhiều dụng cụ chế biến trong nhà bếp gồm: dao, vật dụng nạo, cắt củ, quả đã hoen gỉ, bằng mắt thường đã thấy không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Trường Tiểu học Cự Khê sau đó có cuộc họp với phụ huynh học sinh và buộc phải đổi sang một đơn vị cung ứng thực phẩm mới. Tuy nhiên, phụ huynh vẫn lo lắng về chất lượng bữa ăn hằng ngày của con em mình.

Cũng tại Hà Nội, ngay từ đầu năm học, nhiều phụ huynh bức xúc khi nhiều loại rau trôi nổi, không rõ nguồn gốc được Công ty TNHH Sản xuất Thương mại và Dịch vụ Liên Anh có địa chỉ ở xã Sơn Đồng “phù phép” đóng gói bao bì, gắn mã QR truy xuất nguồn gốc là “rau sạch” và đi thẳng vào bếp ăn trường học.

Ngoài ra, còn có việc 40 học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú (PTDTBT) Tiểu học Kim Thủy, xã Kim Ngân, tỉnh Quảng Trị phải nhập viện do bị ngộ độc sau bữa ăn bán trú. Kết quả kiểm nghiệm của Viện Pasteur Nha Trang cho thấy trong mẫu thịt cá chim kho và một mẫu bệnh phẩm của học sinh có vi khuẩn Bacillus cereus sinh độc tố đường ruột.

Thông tin từ Hiệu trưởng

Liên quan sự việc phát hiện thịt ôi, trứng bốc mùi suýt tuồn vào trường học, trả lời PV Tiền Phong, bà Nguyễn Thị Nam, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Cự Khê, nói rằng, trong ngày phát hiện thực phẩm có mùi không phải do phụ huynh kiểm tra đột xuất mà kiểm tra theo lịch đã được thống nhất giữa nhà trường và phụ huynh từ đầu năm học. “Tôi đã chỉ đạo nhân viên phát hiện thực phẩm không đảm bảo an toàn phải “quay đầu”. Và trong năm học 2025-2026 thì đây là lần đầu tiên phụ huynh, nhân viên y tế phát hiện thực phẩm không đảm bảo”, bà nói.

Chất vấn vai trò quản lý, giám sát của Ban giám hiệu nhà trường khi bếp ăn có những dụng cụ chế biến hoen gỉ, không đảm bảo, bà Nam nói: “Nhà trường đã nhắc nhở công ty những dụng cụ không sử dụng thì đưa ra ngoài nhưng tại thời điểm phụ huynh kiểm tra ngày 15/10, công ty chưa đưa các dụng cụ đó ra ngoài”.

Bà Nam cho biết, Ban giám hiệu có cuộc họp khẩn với phụ huynh học sinh và tại đó đã nhận toàn bộ trách nhiệm về quá trình vận hành nhà bếp. Tuy nhiên, trả lời về vai trò giám sát của nhà trường đối với quy trình vận chuyển thực phẩm đến trường học của công ty không đủ điều kiện (không có thùng bảo ôn), bà chỉ nhắc lại nội dung: “Tất cả thực phẩm khi nhận không đủ điều kiện được yêu cầu quay đầu. Còn về vận chuyển có nhiều lý do, hôm nay đảm bảo, mai không đảm bảo, phụ thuộc từng loại thực phẩm”.

Trường Tiểu học Cự Khê có 1.518 học sinh, mỗi ngày có khoảng 1.400 em đăng ký ăn bán trú tại trường.

Cần tăng cường giám sát, quy rõ trách nhiệm

Từ các vụ việc mất an toàn về thực phẩm từ trước đến nay, cách giải quyết của các nhà trường luôn chỉ dừng lại ở mức, chấm dứt hợp đồng với công ty cung cấp thực phẩm và đổi đơn vị khác. Trong khi đó, thực phẩm không rõ nguồn gốc, thực phẩm không an toàn vào trường học, chế biến thành các bữa ăn đã ảnh hưởng đến sức khoẻ học sinh. Thực tế, đã có nhiều trường hợp học sinh ngộ độc tập thể.

Phụ huynh học sinh cho rằng, cần tăng cường giám sát chất lượng bữa ăn bán trú và quy trách nhiệm cụ thể nếu có sự cố xảy ra.

Anh Trần Văn Nam, phụ huynh có 2 con đang học và ăn bán trú tại phường Hà Đông, Hà Nội, cho rằng, phải có chế tài mạnh mẽ hơn nữa để xử lý người chịu trách nhiệm bếp ăn bán trú đồng thời siết chặt khâu cấp chứng nhận các đơn vị đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Làm sao để đơn vị cung cấp thực phẩm phải làm nghiêm túc, không để đủ điều kiện an toàn chỉ là “những tờ giấy chứng nhận”. “Khi xảy ra trách nhiệm phải quy trách nhiệm những người liên quan. Phía nhà trường tăng cường hơn nữa vai trò giám sát của phụ huynh. Ví dụ, chia lịch, mỗi nhóm từ 3-5 phụ huynh được lần lượt đến trường kiểm tra thực phẩm đầu vào đến khâu chế biến, chia suất ăn sẽ đảm bảo hơn”, anh Nam nói.

Đầu năm học này, Sở GD&ĐT Hà Nội có văn bản chỉ đạo “nóng” về an toàn thực phẩm học đường, trong đó có nội dung: Yêu cầu các trường học, tuyệt đối không sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc, hết hạn, biến chất. Mỗi trường cần thực hiện nghiêm quy trình “kiểm thực ba bước” gồm kiểm tra nguyên liệu đầu vào, kiểm tra trong quá trình chế biến và kiểm tra trước khi sử dụng. Dụng cụ chế biến, bảo quản phải riêng biệt cho thực phẩm sống và chín, có nhãn/biển báo phân biệt. Có tủ lưu trữ, bảo quản thực phẩm chín và nguyên liệu sống riêng biệt.

Các trường khi ký hợp đồng với đơn vị cung cấp suất ăn phải thẩm định điều kiện an toàn thực phẩm. Đặc biệt, khi ký hợp đồng với các đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn phải thẩm định điều kiện an toàn thực phẩm.

Hà Nội hiện có gần 3.000 trường học các cấp, trong đó có gần 2.200 trường công lập tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh dưới các hình thức: tự nấu, liên kết với đơn vị nấu ăn và cung cấp suất ăn sẵn.

Ông Trần Thế Cương, Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội, cho biết, Sở đã chỉ đạo yêu cầu trường học công khai thực đơn bữa ăn bán trú, nguồn gốc thực phẩm, đồng thời người đứng đầu trường học tổ chức ăn bán trú cho học sinh chịu trách nhiệm toàn diện về an toàn thực phẩm tại đơn vị.