Bác sĩ: Vì sao ung thư dạ dày, đại trực tràng ngày càng trẻ hóa?

Thức ăn nhanh, rượu bia, thuốc lá và lối sống ít vận động… đang khiến ung thư dạ dày, đại trực tràng ngày càng gia tăng và trẻ hóa.

Thạc sĩ – bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Ngọc Thao, Phó giám đốc chuyên môn điều hành Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn cho biết, theo Globocan 2022, ung thư dạ dày đứng thứ 5, còn ung thư đại trực tràng đứng thứ 4 trong các loại ung thư thường gặp ở Việt Nam. Đáng chú ý, 2 loại ung thư này đang có xu hướng gia tăng và ngày càng trẻ hóa.

“Căng thẳng kéo dài, ít vận động, ăn nhiều thức ăn nhanh, thịt đỏ, đồ nướng, thực phẩm mặn – chua, xông khói, cộng thêm rượu bia và thuốc lá, tất cả đều góp phần làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày, đại trực tràng”, bác sĩ Nguyễn Ngọc Thao chia sẻ bên lề Hội nghị khoa học Những tiến bộ vượt bậc trong nội soi chẩn đoán và điều trị bệnh lý đường tiêu hóa do Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn tổ chức chiều 4.10.

Ngoài ra, yếu tố bệnh lý và di truyền cũng đóng vai trò quan trọng. Người từng nhiễm vi khuẩn HP, bị viêm loét dạ dày mạn tính, có polyp đại tràng hoặc gia đình có tiền sử ung thư đường tiêu hóa cần đặc biệt lưu ý. Đây đều là những nhóm nguy cơ cao, dễ tiến triển thành ung thư nếu không được theo dõi chặt chẽ.

Theo bác sĩ Thao, việc tầm soát định kỳ là chìa khóa để phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm. Với nhóm nguy cơ cao, cần kiểm tra 2-3 năm một lần; nhóm nguy cơ thấp có thể kéo dài 5-10 năm. Đặc biệt, dù khuyến cáo quốc tế hiện nay là tầm soát ung thư đại trực tràng từ 45 tuổi, nhưng thực tế ở Việt Nam đang ghi nhận nhiều trường hợp trẻ hơn, nên việc tầm soát sớm cần được cân nhắc.

“Ung thư tiêu hóa nếu phát hiện sớm thì phương pháp can thiệp sẽ nhẹ nhàng, ít tốn kém và hiệu quả điều trị cao hơn rất nhiều. Do đó, tầm soát định kỳ kết hợp lối sống lành mạnh chính là chìa khóa phòng ngừa và kiểm soát căn bệnh này,” bác sĩ Thao khuyến cáo.

Ứng dụng công nghệ nội soi hiện đại tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn

Ứng dụng AI trong chẩn đoán bệnh lý đường tiêu hóa

Bác sĩ Hồ Đăng Quý Dũng (Trưởng khoa Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Chợ Rẫy) cho biết, việc nội soi tầm soát phát hiện và cắt bỏ polyp/ung thư sớm giúp làm giảm tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư thực quản, dạ dày và đại tràng.

“Với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) khi nội soi thực quản – dạ dày – đại tràng giúp tăng tỷ lệ phát hiện ung thư sớm, polyp… Đồng thời, hỗ trợ phân loại polyp, để từ đó đưa ra kế hoạch điều trị phù hợp, lựa chọn cắt hay không cắt qua nội soi”, bác sĩ Dũng chia sẻ.

Ông dẫn khảo sát, trong thời gian từ 1.2.2024 đến 31.7.2024, có 5.309 bệnh nhân nội soi đại tràng tham gia trong nghiên cứu. Kết quả cho thấy ở nhóm có AI trong hỗ trợ phát hiện polyp cao hơn 11% so với không ứng dụng AI, dựa vào bác sĩ hoàn toàn.

Theo bác sĩ Dũng, nội soi đại tràng có hỗ trợ AI đạt hiệu quả trong tầm soát ung thư. Bởi AI có vai trò tốt trong hỗ trợ phát hiện và phân loại polyp trong nội soi đại tràng, cải thiện rõ rệt tỷ lệ phát hiện polyp và u tuyến, đặc biệt các polyp nhỏ, AI cho độ chính xác tốt trong phân loại tổn thương. AI đang có những đột phá mới trong nhiều lĩnh vực nội soi tiêu hóa.

Trong điều trị, nhiều kỹ thuật nội soi hiện đại đã mở ra cơ hội can thiệp ít xâm lấn, hiệu quả cao. Có thể kể đến cắt niêm mạc, cắt dưới niêm mạc, cắt tổn thương xuyên thành (FTA) hay kỹ thuật đào xuyên niêm mạc để xử lý tổn thương ở lớp cơ và đóng kín lỗ mở. Nhờ đó, người bệnh được điều trị ngay ở giai đoạn sớm, giảm thiểu biến chứng và nâng cao chất lượng sống.