Bác sĩ 24/7: Có nên mua dụng cụ thụt rửa đại tràng thải độc sau tết?

Thạc sĩ – bác sĩ Lê Châu Hoàng Quốc Chương, Phó trưởng khoa Hậu môn – Trực tràng, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, giải đáp: Với tư cách bác sĩ chuyên khoa hậu môn – trực tràng, tôi xin giải thích rõ để chúng ta hiểu đúng hơn về việc thụt rửa đại tràng (colon cleansing/colon irrigation) tại nhà.

Khái niệm “thải độc đại tràng” không có cơ sở y học

Trong cơ thể con người, việc loại bỏ các chất chuyển hóa và độc chất không phụ thuộc vào việc “rửa đại tràng”, mà được thực hiện bởi nhiều cơ quan khác nhau:

• Gan: Chuyển hóa và khử độc các chất trong máu.
• Thận: Lọc máu và thải các chất cặn bã ra ngoài qua nước tiểu.
• Phổi: Thải CO₂ và các khí chuyển hóa ra ngoài khi hô hấp.
• Da: Tham gia đào thải một số chất qua mồ hôi.
• Ống tiêu hóa: Các chất không được hấp thu sẽ được đào thải ra ngoài qua phân.

Như vậy, cơ thể đã có hệ thống đào thải rất hoàn chỉnh, không cần phải “rửa đại tràng” để thải độc.

Đại tràng chủ yếu có nhiệm vụ hấp thu nước và tạo khuôn phân, không phải là nơi tích tụ “độc tố” cần phải rửa thường xuyên.

Vì vậy, các quảng cáo nói rằng thụt rửa đại tràng giúp “thải độc cơ thể” hiện nay không có bằng chứng khoa học đáng tin cậy.

Thụt rửa đại tràng không phải là phương pháp giảm cân

Việc thụt rửa có thể làm ra nhiều phân và nước trong ruột nên có cảm giác bụng nhẹ hơn hoặc cân nặng giảm tạm thời, nhưng thực chất đó chỉ là mất nước và chất thải trong ruột, không phải giảm mỡ.

Sau khi ăn uống bình thường, cân nặng sẽ trở lại như cũ.

Thụt rửa đại tràng tại nhà có thể gây hại 

Bác sĩ Lê Châu Hoàng Quốc Chương cho biết, nếu thực hiện thường xuyên hoặc không đúng cách, có thể gặp các nguy cơ:

• Rối loạn hệ vi sinh đường ruột (làm mất các vi khuẩn có lợi).
• Kích thích hoặc tổn thương niêm mạc trực tràng – đại tràng.
• Nhiễm trùng hậu môn – trực tràng nếu dụng cụ không đảm bảo vệ sinh.
• Rối loạn điện giải, mất nước, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền.
• Trường hợp hiếm nhưng nguy hiểm là thủng trực tràng.

Thụt rửa đại tràng là làm “ngược” với sinh lý đại tiện bình thường của cơ thể. Quá trình đại tiện theo sinh lý diễn ra theo chiều từ trên xuống dưới:

Phân được hình thành ở đại tràng, sau đó được đẩy dần xuống trực tràng nhờ nhu động ruột. Khi trực tràng đầy, phản xạ đại tiện xảy ra và phân được thải ra ngoài qua ống hậu môn. Đây là dòng di chuyển tự nhiên của phân trong cơ thể.

Trong khi đó, thụt rửa đại tràng đưa nước hoặc dung dịch từ hậu môn đi ngược lên phía trên, tức là đi ngược lại với sinh lý tự nhiên của ruột, nên nếu thực hiện thường xuyên có thể làm:

• Rối loạn nhu động ruột.
• Kích thích niêm mạc trực tràng.
• Ảnh hưởng phản xạ đại tiện tự nhiên.