Đàn ông thời nay chăm gym, ăn sạch nhưng… tinh trùng yếu: BS y học giới tính nói đây là những thói quen nên từ bỏ

BS Nguyễn Trọng Hoàng Hiệp (Trung tâm Y học Giới tính, Bệnh viện Nam học Hiếm muộn Hà Nội) chia sẻ, nếu nhìn vào lối sống của nam giới trẻ hiện nay, có thể thấy một nghịch lý: Họ quan tâm nhiều đến ngoại hình, thể lực nhưng lại vô tình bỏ qua sức khỏe sinh sản. Trên thực tế, có một loạt thói quen rất phổ biến đang góp phần làm suy giảm chất lượng tinh trùng một cách âm thầm nhưng rõ rệt.

BS Nguyễn Trọng Hoàng Hiệp chia sẻ cụ thể như sau:

1. Hút thuốc lá, sử dụng rượu bia

“Trước hết phải kể đến việc hút thuốc lá và sử dụng rượu bia thường xuyên. Đây vẫn là 2 yếu tố hàng đầu gây suy giảm chất lượng tinh trùng”, BS Hiệp cho hay.

Thuốc lá chứa hàng nghìn chất độc có thể gây tổn thương DNA tinh trùng, làm giảm mật độ và tăng tỷ lệ tinh trùng dị dạng. Trong khi đó, rượu bia ảnh hưởng trực tiếp đến gan, cơ quan liên quan đến chuyển hóa hormone, từ đó làm giảm testosterone, hormone then chốt trong quá trình sinh tinh. Điều đáng nói là nhiều người trẻ xem đây là “thói quen xã giao”, nhưng lại không ý thức được tác động lâu dài.

2. Thức khuya, thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài

Thức khuya, thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài đang trở thành “bệnh thời đại”. Nhịp sống nhanh, áp lực công việc, cùng việc sử dụng điện thoại đến khuya khiến nhiều người chỉ ngủ 4-5 tiếng mỗi ngày.

BS Hiệp nhận định: “Việc này làm rối loạn trục nội tiết (đặc biệt là testosterone), đồng thời làm tăng stress oxy hóa, một trong những nguyên nhân chính gây suy giảm chất lượng tinh trùng”.

3. Lười vận động

Một yếu tố rất đặc trưng của thời hiện đại là lối sống ít vận động. Ngồi làm việc nhiều giờ liền, ít tập thể dục không chỉ làm tăng nguy cơ béo phì mà còn ảnh hưởng đến tuần hoàn máu ở vùng sinh dục. “Béo phì còn kéo theo sự gia tăng estrogen (hormone nữ) trong cơ thể nam giới, từ đó ức chế quá trình sinh tinh”, BS Hiệp lý giải.

4. Ăn uống thiếu khoa học

Ngoài ra, chế độ ăn uống thiếu khoa học cũng là vấn đề đáng báo động. Nhiều nam giới trẻ tiêu thụ quá nhiều đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, ít rau xanh và vi chất như kẽm, selen, vitamin C, E. Đây đều là những chất đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tinh trùng khỏi tổn thương và hỗ trợ quá trình sinh tinh. Một chế độ ăn nghèo dinh dưỡng có thể khiến tinh trùng yếu đi cả về số lượng lẫn chất lượng.

5. Làm tăng nhiệt độ vùng tinh hoàn

“Một thói quen tưởng nhỏ nhưng lại ảnh hưởng lớn đến chất lượng tinh trùng là làm tăng nhiệt độ vùng tinh hoàn”, BS Hiệp nói.

Việc mặc quần bó sát, tắm nước nóng thường xuyên, xông hơi nhiều, hoặc đặt laptop lên đùi trong thời gian dài đều khiến nhiệt độ tinh hoàn tăng lên. Trong khi đó, tinh hoàn cần môi trường mát hơn nhiệt độ cơ thể khoảng 2-3°C để sản xuất tinh trùng hiệu quả. Sự gia tăng nhiệt kéo dài có thể làm giảm đáng kể khả năng sinh tinh.

Không thể không nhắc đến việc sử dụng thiết bị điện tử liên tục. Thói quen để điện thoại trong túi quần, đặc biệt là túi trước, hoặc làm việc với laptop sát cơ thể trong thời gian dài có thể gây ảnh hưởng kép, vừa tăng nhiệt, vừa có nguy cơ từ bức xạ điện từ (dù vẫn đang được nghiên cứu thêm). Tuy nhiên, nhiều bằng chứng cho thấy điều này có liên quan đến sự suy giảm khả năng di động của tinh trùng.

6. Lạm dụng thực phẩm chức năng

Một xu hướng mới hiện nay khiến suy giảm chất lượng tinh trùng là lạm dụng thực phẩm chức năng, steroid hoặc chất kích thích để tăng cơ trong giới trẻ tập gym. Những chất này có thể làm cơ thể “ngừng” sản xuất testosterone tự nhiên, dẫn đến teo tinh hoàn và suy giảm nghiêm trọng khả năng sinh tinh nếu sử dụng kéo dài.