Loại nước giá rẻ âm thầm “bào mòn” hai quả thận, nhiều người Việt vẫn uống mà không hay biết

Thói quen tiêu thụ thường xuyên các loại đồ uống giải nhiệt như nước ngọt, trà sữa, nước mía… trong mùa nóng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng thận nếu lạm dụng.

Những đồ uống mùa hè quen thuộc có thể âm thầm gây hại cho thận

Trà sữa

Trà sữa là thức uống được ưa chuộng nhưng lại chứa lượng đường rất cao, chưa kể các loại topping như trân châu, thạch cũng bổ sung thêm đường. Điều này làm tăng nguy cơ kháng insulin. Ngoài ra, một số loại trà còn chứa oxalate – hợp chất có thể góp phần hình thành sỏi thận khi tích tụ trong cơ thể.

Trà đặc, cà phê

Trà đặc chứa nhiều oxalate, nếu uống thay nước lọc trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận. Cà phê, với hàm lượng caffeine cao, nếu tiêu thụ vượt ngưỡng có thể gây ảnh hưởng đến tim mạch.

Một số nghiên cứu cho thấy việc uống nhiều cà phê pha không lọc có thể làm tăng cholesterol toàn phần. Ở mức tiêu thụ rất cao (trên 5–6 ly mỗi ngày), chỉ số LDL cũng có thể tăng đáng kể. Bên cạnh đó, caffeine còn ức chế melatonin – hormone điều hòa giấc ngủ và có vai trò chống oxy hóa, đồng thời duy trì mức cortisol cao vào ban đêm, từ đó làm tăng nguy cơ viêm và kháng insulin. Lạm dụng cà phê vì vậy dễ dẫn đến mất ngủ và không tốt cho hệ tim mạch.

Nước mía

Nước mía thường được xem là thức uống giải nhiệt tự nhiên, có tính mát. Tuy nhiên, hàm lượng đường trong mía rất cao, gần như tương đương nước đường. Uống nhiều có thể làm tăng đường huyết, ảnh hưởng đến hệ vi mạch của thận. Với người bình thường, việc tiêu thụ thường xuyên còn dễ gây tăng cân.

Ngoài ra, những người có hệ tiêu hóa yếu, dễ đầy bụng hoặc tiêu chảy cũng không nên dùng nhiều. Đặc biệt, người mắc các bệnh nền như tiểu đường, rối loạn mỡ máu hay bị gút cần hạn chế loại đồ uống này.

Đồ uống đóng chai, đóng lon nhiều đường hóa học

Vào mùa hè, nhu cầu giải khát tăng cao khiến nhiều người lựa chọn nước ngọt có gas, nước tăng lực hoặc các loại đồ uống đóng chai. Tuy nhiên, nước tăng lực thường chứa hàm lượng caffeine và đường lớn, có thể gây tăng huyết áp tạm thời, ảnh hưởng đến chức năng lọc của cầu thận và dễ dẫn đến rối loạn chuyển hóa nếu dùng thường xuyên.

Trong khi đó, nước ngọt chứa nhiều phosphate và đường. Việc tiêu thụ quá mức có thể làm rối loạn chuyển hóa canxi, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận và suy thận mạn. Không ít chuyên gia cảnh báo rằng việc “giải khát” bằng các loại nước này có thể khiến thận phải “trả giá”.

Các loại nước ép đóng chai, sản xuất công nghiệp thường chứa nhiều đường, chất bảo quản và phẩm màu. Sử dụng lâu dài không chỉ làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường mà còn ảnh hưởng đến hệ vi mạch của thận, khiến khả năng lọc suy giảm.

Đặc biệt, nước ép trái cây đóng chai giàu fructose có thể làm tăng acid uric trong máu, tạo điều kiện hình thành sỏi và gây tổn thương thận. Việc nạp nhiều đường tinh luyện cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ này.

Cách bổ sung nước vào mùa hè để giải nhiệt, còn tốt cho thận

Nước giữ vai trò quan trọng trong quá trình lọc máu và đào thải chất cặn bã, đặc biệt đối với gan và thận. Theo NHS, việc cung cấp đủ nước giúp thận loại bỏ chất thải qua nước tiểu, đồng thời duy trì cân bằng điện giải trong cơ thể.

William Schaffner tại Vanderbilt University Medical Center cho biết, khi cơ thể được bổ sung nước đều đặn, tuần hoàn máu sẽ thuận lợi hơn, từ đó hỗ trợ gan xử lý độc tố hiệu quả và giúp thận lọc máu trơn tru. Ngược lại, nếu cơ thể thiếu nước, máu có xu hướng trở nên cô đặc, khiến thận phải làm việc nhiều hơn và làm tăng nguy cơ hình thành sỏi. Đồng thời, gan cũng phải “chia sẻ” thêm nhiệm vụ thải độc.

Tuy nhiên, uống nước không phải càng nhiều càng tốt. Tamara Hew-Butler từ Đại học Oakland nhấn mạnh rằng việc uống nước đúng thời điểm sẽ giúp cơ thể hấp thu hiệu quả hơn, đồng thời tránh tạo áp lực không cần thiết lên thận.

Sau khi thức dậy

Sau một đêm dài không bổ sung nước, cơ thể thường rơi vào trạng thái thiếu nước nhẹ. Uống 1–2 ly nước vào buổi sáng giúp kích hoạt quá trình trao đổi chất và hỗ trợ gan bắt đầu xử lý chất thải, theo Cleveland Clinic.

Trước bữa ăn

Uống nước trước bữa ăn khoảng 20–30 phút có thể hỗ trợ tiêu hóa và giúp kiểm soát lượng thức ăn nạp vào, từ đó giảm bớt gánh nặng chuyển hóa cho gan.

Giữa buổi chiều

Đây là thời điểm cơ thể dễ mệt và thiếu nước nhẹ. Bổ sung nước lúc này giúp duy trì tuần hoàn máu ổn định, hỗ trợ thận hoạt động hiệu quả hơn trong việc lọc chất thải.

Trước khi đi ngủ khoảng 1 giờ (vừa phải)

Uống một lượng nước nhỏ trước khi ngủ có thể giúp cơ thể duy trì hoạt động ổn định suốt đêm. Tuy nhiên, không nên uống quá nhiều để tránh làm gián đoạn giấc ngủ.

Tóm lại, duy trì thói quen uống nước đúng thời điểm và với lượng hợp lý là cách đơn giản nhưng hiệu quả để hỗ trợ chức năng gan, thận và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

(Tổng hợp/Ảnh minh họa: Internet)