Hustle culture – văn hóa hối hả: Tiềm ẩn nguy cơ trầm cảm, đột quỵ

Nhiều người trẻ theo đuổi lối sống ‘hustle culture’ – với mong muốn tìm kiếm được con đường phát triển phù hợp với bản thân thường bỏ qua các dấu hiệu trầm cảm, kiệt sức.

“Càng làm nhiều, càng phát triển bản thân?”

Chị T.L.H.Y (22 tuổi, ở TP.HCM) cho biết, khi xem mạng xã hội, chị được truyền cảm hứng từ những người trẻ đang làm việc chăm chỉ để phát triển sự nghiệp. Vì thế, chị chọn theo đuổi lối sống “hustle culture” với mong muốn tìm kiếm được con đường phát triển phù hợp với bản thân.

Theo báo cáo tại Hội thảo Khoa học và công nghệ quốc tế năm 2022 ở Indonesia, “hustle culture”, được biết đến là văn hóa hối hả, là một xu hướng phổ biến gần đây được không ít bạn trẻ thuộc gen Y và gen Z áp dụng. Những người có lối sống này thường ưu tiên công việc và không chú ý đến sự nghỉ ngơi, vô hình trung hình thành nhận thức rằng làm việc chuyên nghiệp là làm việc chăm chỉ mà không biết thời gian.

Hustle culture thường ưu tiên công việc và không chú ý đến sự nghỉ ngơi

Chị H.Y. chia sẻ, thời gian đầu khá chật vật khi thực hiện “hustle culture” vì phải làm việc dưới áp lực cao, dồn dập. “Nhưng dần dần, hoàn thành được nhiều mục tiêu do bản thân đề ra, mình cảm thấy tự hào khi nhìn lại những thành quả đã đạt được sau khoảng thời gian làm việc hết mình”, chị Y. nói.

Chị Y. cho rằng bản thân cũng rèn luyện được kỹ năng quản lý thời gian, tính kỷ luật cũng như biết cách chủ động tìm kiếm giải pháp cho công việc của mình – điều chị còn thiếu sót trong khoảng thời gian trước đó.

“Khi làm việc theo kiểu ‘hustle’ thì mình luôn trong trạng thái chủ động thử sức với nhiều việc khác nhau, nhờ vậy mà cơ hội đến cũng nhiều hơn. Dù không phải lúc nào cũng thành công, nhưng ít nhất mình được trải nghiệm và học hỏi thêm. Làm việc không ngừng nghỉ như vậy giúp mình cảm thấy an tâm hơn về công việc của mình, khiến mình tin rằng bản thân có thể làm chủ con đường sự nghiệp của mình”, chị H.Y. tâm sự.

Bỏ qua dấu hiệu kiệt sức

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện lối sống “hustle culture”, chị Y. thường xuyên mất ngủ, đau đầu vì thức khuya hoàn thành công việc. Thỉnh thoảng bạn cũng cảm thấy mất tập trung, dễ cáu gắt và năng lượng không còn ổn định như trước.

“Có những lúc đang nghỉ ngơi, khi thấy mọi người xung quanh làm việc không ngừng nghỉ, mình cảm thấy hơi ‘tội lỗi’ khi cho phép bản thân được thoải mái như thế”, nên chị Y. đã lựa chọn bỏ qua các triệu chứng để tiếp tục làm việc.

Các chuyên gia y tế nhận định, đó là những dấu hiệu ban đầu của tình trạng kiệt sức. Tiến sĩ – bác sĩ Bùi Phạm Minh Mẫn, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – cơ sở 3, cảnh báo rằng nếu duy trì trạng thái làm việc quá sức trong căng thẳng kéo dài, cơ thể và tinh thần đều có thể chịu ảnh hưởng xấu. “Stress kéo dài khiến cơ thể liên tục tiết hormone adrenaline và cortisol, làm tim đập nhanh, huyết áp tăng và gây viêm mạn tính. Đây đều là nền tảng dẫn đến xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ”, bác sĩ Minh Mẫn cho biết.

Ngoài ra, bác sĩ Minh Mẫn chỉ ra rằng, làm việc quá sức thường đi kèm với nhiều thói quen có hại cho sức khỏe như thiếu ngủ, bỏ bữa, ít vận động, uống nhiều cà phê. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, tiêu thụ quá mức caffeine có thể dẫn đến hồi hộp, lo âu, khó ngủ và thậm chí tăng gấp đôi nguy cơ tử vong tim mạch ở người tăng huyết áp nặng.

Tiến sĩ Phạm Kim Anh, giảng viên Khoa Tâm lý học, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐHQG TP.HCM cũng chỉ ra những biểu hiện của kiệt sức về mặt tinh thần. “Đầu tiên là mất tập trung, thường thấy ở việc không biết làm những công việc bình thường hay làm. Nếu không cân bằng được sẽ dẫn đến trạng thái tiêu cực hơn là căng thẳng quá mức. Khi ấy, sự lo âu sẽ chi phối toàn bộ não bộ, làm năng lực tư duy của con người giảm đi rất nhiều”, tiến sĩ Kim Anh chia sẻ.

Trạng thái kiệt sức thường đi kèm với rối loạn hành vi xuất phát từ rối loạn cảm xúc. Người bị kiệt sức về tinh thần có thể không cảm thấy buồn hay vui, rơi vào trạng thái bị lạc lõng hoặc cảm thấy bản thân không đủ năng lực, mất đi sự tự tin vào chính mình. Tiến sĩ Kim Anh cho biết, nếu có biểu hiện như vậy, cần phải tiến hành các biện pháp trị liệu trong tâm lý học ngay, thay vì tham vấn và can thiệp như bình thường. Còn tiếp.